2030 Öngörüleri: Liderlerin Odağında Siber Güvenlik ve Yapay Zeka Var

DHL Supply Chain’in araştırmasına göre, tedarik zinciri yöneticilerinin %73’ü yapay zekaya daha fazla bağımlı olmaktan endişe duyuyor. %70’i ise siber tehditlerin operasyonları bozabileceğini öngörüyor. Katılımcıların %99’u, tedarik zincirini iş başarısı için kritik görüyor.

Şirketlerde tedarik zincirlerine liderlik eden profesyonellerin %99’u, tedarik zinciri fonksiyonunu iş başarısı için kritik olarak görüyor. Tedarik zincirlerindeki değişim son sürat devam ederken, 2030'a giden yolda liderler her ne kadar teknolojiye açık gibi görünse de, teknolojinin beraberinde getirdiği bir dizi endişe de gündemlerinde kalmaya devam ediyor. DHL Supply Chain tarafından hazırlanan “2030 İçgörüleri: Tedarik zincirinin geleceği için fırsat ve zorluklar” başlıklı rapor, tedarik zinciri liderlerinin 2030’a kadar beklediği dönüştürücü güçlere odaklanıyor. Raporun en çarpıcı bulgusuna göre, katılımcıların önemli bir bölümü, önümüzdeki beş yıl içinde yerleşik ve gelişmekte olan teknolojilere daha bağımlı hale gelmeyi bekliyor.

Tedarik Zincirinde Mevcut Durum

2030’a dair içgörülerin paylaşıldığı rapor, yola tedarik zincirlerinin mevcut durumunu analiz ederek başlıyor. Tedarik zinciri liderlerinin en güçlü konsensusu, uzmanlık alanlarının stratejik önemi konusunda ortaya çıkıyor. İşlerinin başarısı için tedarik zincirinin önemini derecelendirmeleri istendiğinde hem üst düzey yöneticiler hem de tedarik zinciri yöneticileri arasında neredeyse tam bir fikir birliği olduğu görülüyor. Katılımcıların %99’u, tedarik zincirinin stratejik önemine dikkat çekiyor. Özellikle üst düzey yöneticilerin %83’ü, tedarik zincirini “son derece önemli” olarak nitelendiriyor.

Kendi tedarik zincirlerinin durumunu, sektörlerindeki diğer şirketlerle kıyaslamaları istendiğinde ise katılımcıların %89’u operasyonlarını “ortalamanın üzerinde” olarak değerlendiriyor. Raporun yazarları, istatistiksel olarak araştırmaya katılan 10 tedarik zincirinden dokuzunun gerçekten ortalamanın üzerinde olmasının pek olası olmadığına, muhtemel olanın katılımcıların kendi tedarik zincirlerinin sektör geneline kıyasla sağlık ve olgunluk düzeyini olduğundan daha iyi sanmaları olduğuna dikkat çekiyor. Başka bir deyişle yazarlar, rekabet avantajı olarak görülen durumun gerçekte öyle olmayabileceği notunu düşünüyor.

Teknolojinin durumu: Dijital depo yönetimi ilk sırada

Araştırma, katılımcıların üçte ikisinden fazlasının, temel depo ve taşımacılık yönetim sistemlerine sahip olduklarını söylüyor. Bu sistemlere sahip olanların %91’i, depo yönetim sistemlerinin son beş yıl içinde kurulduğunu veya güncellendiğini belirtiyor. İşgücü yönetim sistemlerinin ise daha az yaygın olduğu ve katılımcıların yalnızca yarısından biraz fazlasının bu sistemleri kullandığı görülüyor.

Pek çok şirkete göre robotik teknolojiler, üretkenliği artırmak için bir başka fırsat alanı sunuyor. Katılımcıların %44’ü depolarında robotik sistemler kullandıklarını ifade ediyor. Ancak özellikle başkan yardımcısı ve direktör seviyesindeki yöneticilerin yalnızca %34’ü, bu teknolojinin kullanımından tamamen memnun. Bu durum, yüksek değerli kullanım alanlarının belirlenmesi, teknolojinin etkin şekilde uygulanması ve ölçeklendirilmesi konusunda zorluklar yaşandığına işaret ediyor.

Endişelerin başında siber güvenlik geliyor

Araştırmaya katılanlardan birinin söylediği bir cümle, siber güvenliğin neden liderlerin en çok endişelendiği başlıklardan biri olduğunu ortaya koyuyor. Katılımcı, “siber güvenliğe milyonlarca dolar harcamamıza rağmen, siber saldırganlar sistemlerimizin zayıflıklarını tespit ediyor ve yetkinliklerimizi zorluyor” ifadelerini kullanıyor. Bu yönüyle siber güvenlik, üst düzey yöneticiler ve tedarik zinciri liderleri arasında en önemli operasyonel endişe olarak ortaya çıkıyor ve %56'sı, bunu operasyonları için bir endişe kaynağı olarak belirtiyor. Rapora göre bu durum, tedarik zincirinde dijital sistemlere artan bağımlılığın bir yansıması. Aynı zamanda da kötü niyetli aktörlerin yaratıcılığının göstergesi.

Öte yandan katılımcıların yarısına yakını (%49) teknolojinin hızlı dönüşümünden de bir ölçüde endişe duyuyor. Katılımcıların yaklaşık yarısı, "yetersiz teknolojik çözümler" ve "eskiyen sistemler" başlıklarını başlıca endişeler arasında gösteriyor. Katılımcıların en az %40’ının seçtiği operasyonel endişe sayısı da günümüzde tedarik zinciri yönetiminin ne kadar karmaşık hale geldiğini ortaya koyuyor. Güvenlik ve sistem eskimesine ilişkin kaygıların yanı sıra, katılımcılar şu konularda da endişelerini dile getiriyor:

• Hizmet seviyelerini koruyabilme
• Yeni fırsatlara hızlı yanıt verebilme
• Aksaklıklara uyum sağlama
• Büyümeyi yönetme
• Verimliliği optimize etme
• İşgücü ihtiyaçlarını karşılama
• Düzenlemelere uyum sağlama

Üst yönetim daha iyimser

Tedarik zincirinin 2030'a giden yolunda ortaya çıkabilecek fırsat ve risklere değinen rapor, tedarik zincirine yatırım yapan şirketlerin büyük ölçüde uğraş alanlarının iş hedeflerini destekleme ve rakiplerinden daha iyi performans gösterme kapasitesine güvendiklerini ortaya koyuyor. Ancak tüm bu yatırımlara rağmen temel sistemler ve teknolojilerde hâlâ boşluklar göze çarpıyor. Tedarik zinciri liderleri, bu eksikler nedeniyle fırsatları kaçırabiliyor, düşük hizmet seviyeleriyle karşı karşıya kalabiliyor ve performansın azalması sonucuyla yüzleşebiliyor.

Tedarik zincirinin ön saflarında sayılabilecek tedarik zinciri yöneticileri ve üst düzey yöneticiler arasında, iyimserlik konusunda küçük ölçekli bir asimetri görülüyor. C-level olarak tabir edilen yönetim katı, bu sistemleri doğrudan yöneten ve kullanan başkan yardımcıları ile direktörlere kıyasla, tedarik zinciri teknolojilerine daha olumlu bakma eğiliminde. Bu konudaki temel bulgular da şöyle sıralanıyor:

• Üst yönetime mensup yöneticiler, şirketlerinin tedarik zinciri görünürlüğü ve dayanıklılığı konusunda başkan yardımcısı / direktörlere kıyasla %40 daha fazla güvene sahip.
• Aynı grup, depo yönetimi sistemlerinden başkan yardımcısı ve direktörlere kıyasla %28 daha memnun.
• Üst yöneticiler, depo robotik sistemlerinin kullanımı konusunda başkan yardımcısı / direktörlere kıyasla %32 daha fazla olumlu görüş bildiriyor.

Süreklilik riskleri ve tehdit ortamı karmaşıklaşıyor

Raporun vurguladığı sonuçlar, tedarik zinciri liderlerinin 2030’a kadar çok çeşitli dönüştürücü / yıkıcı etkenle karşı karşıya kalmayı beklediğine işaret ediyor. Siber güvenlik tehditleri, artan işgücü maliyetleri, işgücü zorlukları, doğal afetler ve uluslararası gerilimlerin ortasında, tedarik zincirlerini etkileme potansiyeli olan endişeler karmaşık bir tehdit ortamı yaratıyor. Araştırma ayrıca, tedarik zinciri liderlerinin mevcut stratejileri, güncel piyasa gerçekliğine uyarladıklarını veya uyarlamayı planladıklarını da gösteriyor. Katılımcıların çoğunluğu (%62), uluslararası gerginliklerin önümüzdeki beş yıl içinde tedarik zincirlerini etkileyeceğini öngörürken, %65’i tedarik zincirinde yakın kaynak kullanımına (nearshoring) yapılan yatırımların artacağını düşünüyor.

Raporun tamamına bu bağlantıdan ulaşılabilir.